Ես գնում եմ մեռած անտառի խորքը, որովհետև այնտեղ քեզ եմ տեսել….
Ոտաբոբիկ ու կիսամերկ, բամբակյա բարակ գիշերազգեստով, ձեռքիս մեջ ինչ-որ մեկի կամ ինչ-որ կենդանու արյունոտ գլուխը: Վախ…: Մաշկիս տակ ցուրտ եմ զգում ու խոնավություն: Ինչ-որ բան ոտքերովս բարձրանում է վերև, սողալով, համարյա աննկատ: Փորձում եմ ոտքերս առաջ տանել: Դժվար է: Ամեն ինչ չափից դուրս դանդաղ է, լղոզված, չափից դուրս իրական: Մինչ այդ` մոտ երկուսուկես րոպե առաջ ստվերդ տեսել էի դիմացի ժայռերի վրա: Աչքերս հառել էի այնտեղ, որ տեսադաշտիցս չկորցնեմ: Ուզում եմ գոռալ անունդ, բայց ինչ-որ բան խանգարում է: Ականջներիս մեջ ժանգոտված երկաթյա դարպասների ձայն է: Փորձում եմ չհավատալ ականջներիս. անտառներում դարպասներ չեն լինում, մանավանդ մեռած անտառներում: Ձայնն ավելի է ուժեղանում, դուրս է գալիս ականջներիցս, ծոծրակովս իջնում ներքև, ձգում ողնաշարիս մկանները: Դիմացս անանցանելի թփուտներն են, լպրծուն մակերեսով ծառեր, գետնին ինչ-որ տհաճ խոնավություն է, ոտքերիս փաթաթվող սողուններ ու արմատներ: Ինչ-որ տարօրինակ կերպով տեսնում եմ ոտնահետքերդ, այն դեպքում երբ գետինը թաղված է սև մթության մեջ ու լույսը չափից դուրս սակավ է: Դա թույլ է տալիս փոքր-ինչ թեթևություն զգալ, հավատալ, որ եթե քայլերս արագացնեմ քեզ կկարողանամ հասնել: Ինձանից դեպի ժայռը քսանմեկ ոտնաչափ տարածություն է, քսանմեկ երկարուձիգ տարիներ, յուրաքանչյուր տարի մեկ քայլի համար: Հաշվում եմ քայլերն ու զգում եմ, որ ժամանակը չի բավականացնում: Հասցնում եմ նկատել միայն ստվերդ: Մարմինդ, ձեռքերդ, դեմքդ չեմ տեսել, բայց հիշում եմ: Ինչ-որ տարօրինակ զգացում ստիպում է կուրորեն քո հետևից քայլել` մեռած անտառի ամենախորքերը…
Փորձում եմ կարգավորել շնչառությունս: Վերջին քայլերն են մնացել մինչև ժայռը, որի տակ դու կծկված նստած են: Վրադ ինչ-որ թաղիքե սավան է` մաշված, գորշ: Անտառի այդ հատվածում ծառերը համեմատաբար քիչ են ու կարողանում եմ երկնքից կախված լուսային սյուների տակ տեսնել ուրվագիծդ: Փորձում եմ արագացնել քայլերս, աչքերս սևեռել եմ քո վրա, որ չկորցնեմ քեզ, չմոլորվեմ: Ոտնաթաթերս խրվում են ցեխոտ գետնի մեջ, դուրս գալիս, էլի խրվում: Խարխափող ձեռքերով փորձում եմ շոշափել ամեն մի սանտիմետրը: Դու չես շարժվում: Սեղմված ես սառը պատին: Թաղիքը դանդաղ բարձրանում իջնում է` շնչառությանդ համաչափ: Համարյա հասնում եմ քեզ, քիչ մնաց… հասնում եմ ահա… ձեռքս ավելի եմ ձգում քեզ… մատներիս ծայրը համարյա դիպչում են սավանին… ահա դիպչում եմ… ուզում եմ հետ տանել սավանն ու տեսնել քեզ… ոտքս, գրողը տանի… ինչ-որ բան կառչել է ոտքերիցս, ու թույլ չի տալիս առաջ շարժվել: Փորձում եմ առաջ տանել, ինչ-որ բան համառորեն թույլ չի տալիս …Ականջներիս մեջ ինչ-որ երեխայի լաց եմ լսում, ինչ-որ ճիչ… նայում եմ ոտքերիս… երեխա… այլայլված դեմքով նայում է ինձ… փոքր ձեռքերով գրկել է ոտքս ու չի ուզում բաց թողնել: Քրտնած մազերը կպել են ճակատին, ու շրթունքի մոտ թարմ բացված վերքից արյուն է հոսում:
-Ինձ օգնիր խնդրում եմ, ինձ մենակ մի թող…
-Թող ոտքս, ես պետք է գնամ
- Ես ոչ ոք չունեմ, մենակ եմ իմ ամբողջ կյանքում, ինձ խաղալիք նվիրիր ու արի երբեմն արի ինձ տեսնելու, ես մենակ եմ հասկանում ես, մենակ… Էս մեռած անտառը շատ մեծ է իմ համար, ես կկորեմ էստեղ մենակ, ինձ պետք ես դու, ինձ խաղալիք նվիրիր, կնվիրես… խաղալիք, փոքրիկ գորշ արջուկ… կնվիրես… ինձ խաղալիք նվիրիր… խաղալիք
-Թող ինձ…
Զգում եմ, որ հեռանում եմ նրանից: Այլևս ոտքիս վրա չեմ զգում նրա սառած ձեռքերը, աչքերի լույսը հեռանում է կամ գուցե մարում: Հիշում եմ քեզ: Ժայռը վաղուց հեռացել է ինձանից ու դու էլ էլ չկաս: Ականջներիս մեջ դեռ լսում եմ … հերիք է… էլ չեմ ուզում լսել…ուզում եմ հիշել քո դեմքը, որը երբեք չեմ տեսել… դեռ երբեք քեզ այդքան մոտ չէի եղել…
Քայլում եմ… մոլորվածի պես: Փնտրում եմ քեզ: Դո՞ւ ես…. Տեսում եմ քեզ` գետի կողքին: Կանգած ես վրադ նույն թաղիքե սավանը: Հեռու ես… Ճանկռում եմ դիմացս հանդիպած ճյուղերը, գոռում եմ ցավից, բայց դեպի քեզ եմ գալիս: Ոտքերս արյունլվա են, գիշերազգեստս պատառոտված է, ցեխոտ, մկաններիս մեջ սուր ցավ եմ զգում, ասես երկաթյա շշերով ծակեն մարմինս… Մահացող զինվորների ձայներ եմ լսում ովքեր օգնության եմ կանչում: Մոտենում եմ ինչ-որ խարույկի, որից աղոտ լույս է գալիս: Զինվորներ են: Վիրավորված, արյունլվա, հաշմանդամ մարմիններով: Փորձում եմ աչքերս փակել ու անցնել նրանց միջով: Փակում եմ: Բայց մարմնիս ամեն մի բջիջով զգում եմ նրանց մարմինների ցավը, բացված վերքերի սարսուռն ու մահվան ճիչերը: Ինչու են օգնություն կանչում… ինչու… ես չեմ կարող նրանց օգնել… փորձում եմ չկենտրոնանալ նրանց վրա, շրջանցել նրանց մասին մտքերը, ուղեղիցս ջնջել նրանց հաշմանդամ մարմինները… Անցնում եմ առաջ: Արդեն չեմ նկատում խարույկի լույսը, ուրեմն հեռացել եմ նրանցից: Դու գետի ափին ես… կրկնում եմ նորից… դու գետի ափին ես… միայն թե ինչ-որ տեղ չհեռանաս… ինչ-որ նեղ արահետ եմ գտնում դեպի քեզ տանող: Սկսում եմ ավելի արագ քայլել: Արահետի եզերին ինչ-որ մարմիններ եմ նկատում` ցնցոտիների մեջ փաթաթված, ոսկրացած մարմիններ, ձեռքերը առաջ պարզած օգնություն են խնդրում: Սարսափում եմ նրանց ուրվագծերից: Ցնցոտիների տակ դեմքեր չկան, սև խոռոչներ են, միայն ոսկրացած ձեռքեր են առաջ պարզված: Միայն թե չկպնեն ինձ, ձեռք չտան… մի պահ կանգնում եմ, շունչ եմ քաշում ու փորձում արագ քայլերով անցնել արահետի այդ հատվածը: Զգում եմ ինչպես են իմ հետևից ոսկրացած ձեռքերը երկարում, կառչում շորերիս պատառոտված եզրերից, հավաքում եմ ոտքերիս մեջ եղած ամբողջ ուժն ու համարյա վազելով անցնում: Ինչ-որ բան դիպչում է ոտքերիս, վայր եմ ընկում եմ… գլուխս սկսում է պտպվել, աչքերս բացում եմ ու հասցնում եմ տեսնել ինձ մոտեցող ոսկրացած ձեռքերը…
-օգնիր մեզ… օգնիր… օգնիր…-Ոչ… ճչում եմ ու աչքերս ամուր փակում…
Սև տարածություն: Ոչինչ չեմ տեսնում: Ինչ-որ սև մթություն կախված է ինձ վրա: Երկինքն է: Ծառեր չեն երևում: Կարողանում եմ աչքերս մի փոքր վեր բարձրացնել ու ձգվել առաջ: Հեռվում անտառն է: Որտեղ եմ ես… Ուղղում եմ մարմինս ու նայում եմ շուրջս: Գետի ափին եմ: Գետով ինչ-որ թանձր սև զանգված է հոսում, ջուր չի: Փորձում եմ աչքերով քեզ փնտրել… Գետի մյուս կողում ես: Լուռ կանգնած ես ու ինձ ես նայում: Հասկանում եմ որ քեզ հասնելու համար պետք է գետը անցնեմ: Չորեքթաթ քայլում եմ մինչև ափը: Ոտքերիս մեջ էլ ուժ չկա: Հասնում եմ թանձր սև զանգվածին: Գետի մակերևույթը դանդաղ բարձրանում իջնում է, հոսանք է: Փորձում եմ կենտրոնանալ: Ինչ-որ մարմիններ են շարժվում նրա մեջ, հոսանք չի: Հավաքում եմ կրծքիս տակ եղած ամբողջ ուժն ու ձեռքս մտցնում թանձր հեղուկի մեջ: Ինչ-որ տարօրինակ խառնուրդ է, որը քայքայում է մաշկս: Ձեռքս դուրս եմ հանում ու սև զանգվածի տակ զգում եմ ինչպես է մաշկս այրվում, սև զանգվածը լցվում է երակներս: Փակում եմ աչքերս ու մտնում գետը: Մարմինները հայտնվում եմ մակերերեսին: Կարողանում եմ անցնել դիակների նրանց վրայով ու մարմինս ավելի քիչ ընկղմել հեղուկի մեջ: Սև զանգվածի մեջ ինչ-որ ծանոթ դեմքեր եմ զգում, ականջներիս մեջ նորից սկսում եմ օգնության ճիչեր լսել: Ուրեմն կենդանի են… Պետք է շտապել… արագացնում եմ շարժումներս… ափը երևում է… Մարմինս արդեն չեմ զգում ցավից…. Էլ չեմ կարողանում առաջ շարժվել, խեղդվում եմ…
Ափին եմ: Այրված մաշկս առողջացել է, նորից առաջվանն եմ: Ոտքերիս վերքերը փակվել են: Կանգնում եմ ու փորձում եմ քեզ գտնել: Դու նստած ես գետի ափին` սավանով ծածկված, ինձանից քսանմեկ քայլի վրա: Ոտքերս խրելով ավազի մեջ քայլում եմ դեպի քեզ: Քսանմեկ տարի ինչպես քսանմեկ վայրկյանային տառապանք: Ամեն քայլից հետո զգում եմ, որ դու ավելի ու ավելի մոտ ես…
Կանգնած եմ քո դիմաց: Ձեռքս երկարցնում եմ դեպի սավանը: Մատներիս ծայրի ու սավանի միջև եղած հեռավորությունը կիսվում է, փոքրանում փոքրանում… դիպչում եմ սավանին ու շունչս պահում… կամաց բարձրացնում եմ սավանը… Չի կարող պատահել… գրողը տանի, ես եմ, ես եմ սավանի տակ` այլայլված դեմքով` մաշկս այրված ու բորբոքված, աչքերիս խոռոչներում զզվելի որդեր, շրթունքներիս շուրջ թարմ բացված վերքեր, ձեռքերս փայտացած ու ոսկրացած… ամեն ինչ խառնվում է իրար… զինվորների հաշմանդամ մարմինները, ինձ խաղալիք առ խաղալիք, մաշկս այրվում է… փրկեք ինձ… գետի մեջ եմ… ոչ ես այստեղ եմ ինքս իմ դիմաց կանգնած… ոսկրացած ձեռքերը կառչել են շորերիցս, բաց թողեք ինձ, բաց թողեք… գլուխս պտտվում է, ձեռքս հետ եմ քաշում… դու այլանդակված դեմքով շեշտակի նայում ես ինձ … հարձակվում ես վրաս ու ատամներով կոկորդս կրծում… արյունը շիթերով հոսում է մարմնովս ներքև … ուշագնաց եմ լինում… վերցնում ես հոգուցս ազատված մարմինս ու նետում գետը… բամբակյա գիշերազգեստով սրբում ես բերանիդ արյունն ու քայլում դեպի մոտակա ժայռը…
